Budama

MEYVE AĞAÇLARINDA BUDAMA ve TERBİYE

Budamanın Amaçları

Meyve ağaçlarında fizyolojik dengeyi en kısa zamanda oluşturmak ve korumak

Gövde üzerinde düzenli ve dengeli bir taç oluşumu sağlamak

Bakım, derim, zararlılarla savaş vb. teknik işleri kolaylaştırmak

Karbon asimilasyonunu arttırmak amacıyla ışığın ağacın iç kısımlarına daha iyi girmesini sağlamak

yaprak yüzeylerini arttırmak

Periyodisite yi önlemek

Meyve kalitesini iyileştirmek

Ağaca iyi şekil vermek

Budama Tekniği

Ağaçlar fizyolojik devrelerden hangisinde ise ona göre budanmalıdır

Şekillendirme devresinde budama işlemleri odun dallarına uygulanmalı, zorunlu olmadıkça meyve dallarına dokunulmamalıdır.

Verime yatmamış genç ağaçlarda yapılan sert budamalar çiçek gözü teşekkülünü engellediği için ağaçların gençlik kısırlığı devresinin uzamasına neden olur.

Gövde üzerinde tacı oluşturan ana dallar aynı yükseklikte ve eşit açılarla dağıtılmalı, eşit kuvvette olmalıdır.

meyve ağaçlarında

CH/N>1 ise çiçek tomurcuğu,

CH/N<1 ise sürgün oluşumu daha fazla olur

CH/N=1 ise fizyolojik dengededir

Ana dalların gövde ile yaptıkları açılar >45 olmalıdır.

Verim çağındaki bir ağaçta durgun dönemde yapılan budamada çıkarılacak dallar

Farklı Genişlikteki Dalların Gelişme Durumları.

Kesim Şekilleri

ZAMANLARINA GÖRE BUDAMA :
1. KIŞ BUDAMASI :
Meyve ağaçlarını budamak için en uygun dönem, yaprak dökümünü izleyen günlerle ilkbahar gelişme periyodunun başlaması arasında geçen dönemdir.
Kışı ılık geçen yerlerde meyve ağaçlarının kış dinlenmesine girmelerinden sonraki süre, budama bakımından, en uygun bir zaman dilimidir. Çünkü bu devrede hem işçi temini yaza göre daha kolay hem de ağaçlarda yapraklar olmadığı için çıkarılacak dallar kolaylıkla tespit edilebilir.
Ancak kışı sert geçen yerlerde şiddetli donlardan önce, budamanın yapılması doğru olmaz, don tehlikesi geçtikten sonra budama yapılmalıdır.

2. YAZ BUDAMASI :
Yaz boyunca meyve ağaçlarında sürgünlerin seyreltilmeleri, uç alma, bükme, eğme, dalların birbiriyle karşılıklı olarak bağlanmaları ve açıların genişletilmeleri, daraltılmaları gibi yapılan işlemlerin tümüne yaz budaması denir. Yazın yapılan budamalar kışın yapılanlara göre daha fazla bodurluk sağlar.
Yaz budaması yaparken meyve / yaprak oranına dikkat edilmelidir.
Yaz budamasında amaç, meyvelerin daha iyi renklenmelerini sağlamak, vegetatif gelişmeyi düzenlemek, kış aylarında yapılacak budama işlemlerini azaltmak ve derim işleri ile kültürel etkinlikleri kolaylaştırmaktır.

MEYVE AĞAÇLARINDA DALLAR

Yumuşak Çekirdekli Meyveler (Elma, Armut, Ayva vb.)
- Topuz
- Lamburt
- Kese
- Kargı
- Dalcık
- Çıtanak
Sert Çekirdekli Meyveler (Şeftali, Erik, Kayısı, Kiraz, Vişne vb.)
- İyi Meyve Dalı
- Kötü Meyve Dalı
- Karışık Meyve Dalı
- Mayıs Buketi

ELMADA DAL ŞEKİLLERİ

Sürgün (Odun) Dalı
Dalcık
C:D: Kargı
E:F: Topuz

Çiçek (Meyve ) Tomurcuğu
Sürgün Tomurcuğu

SERT ÇEKİRDEKLİ MEYVELERDE DAL YAPISI :

1.Yaprak gözü
2.Meyve gözü
3.Yaprak-meyve gözü
4.İki yaprak gözü
5.İki meyve gözü
6.2 Meyve+1 yaprak

1. İyi meyve dalı
2. Kötü meyve dalı
3. Karışık meyve dalı

ŞEFTALİDE DALLAR
a. Odun Dalı
b. İyi Meyve Dalı
c. Karışık Meyve Dalı
d. Fena Meyve Dalı
e. Üzerinde Buketler Bulunan Dal

Desteksiz Sistemler

Goble (çanak, kase, vazo) – Kiraz, şeftali, kayısı (elma ve armut)

Düşük Yoğunluk (25-50 ağaç/da)

İskelet dallar desteğe ihtiyaç duyabilir

Lider Dallı – Elma, şeftali, kiraz

Orta Yoğunluk (60-100 ağaç/da)

Konikal yüzey

Modifiye Lider – Armut,kiraz, şeftali,erik

Orta Yoğunluk (60-100 ağaç/da)

Goble ve Lider dallının birleşimi

A- GOBLE ŞEKLİ

Çok uzun zamandan beri bilinen ve meyve ağaçlarına nemli bölgelerde uygulanan bir budama şeklidir.
Genellikle üç ana daldan ve bu ana dallar üzerindeki 1-2 yardımcı daldan oluşmaktadır. Orta kısım boş bırakıldığından güneşlenme artmakta ve nemden kaynaklanan hastalık etmenlerinin etkisi azaltılmaktadır


Goble Sisteminin uygulanması

DORUK DALLI ŞEKİL :
Kurak bölgeler için uygun ve yararlı bir şekildir. Genellikle, taç 3 ana dalla, orta kısımda gelişen bir doruk dalından oluşur.
Elma armut, şeftali, kayısı, vişne vb. meyve ağaçlarına kolaylıkla uygulanabilir.
Bu şeklin Goble şeklinden farklı yönü, ortasında bir doruk dalının bulunması ve değişik doruk dallı şekilden farkı ise, doruk dalının şekillenmeden dik olarak büyümesine devam etmesidir.




DEĞİŞİK DORUK DALLI ŞEKİL (Modified Leader):
Bu budama şekli gövde muntazam aralıklarla sarmal (spiral) olarak dağılmış 4-5 dalın oluşturduğu bir şekil olup kuvvetli ve dipten itibaren sürgün yapan yumuşak ve sert çekirdekli meyve tür ve çeşitleri için uygundur.
Gövde üzerinde düzenli dal oluşturmayan meyve tür ve çeşitlerine gövdede boşluk kalması nedeniyle bu şekli vermek güç olur.



Üçüncü Ve Takip Eden Diğer Yıllarda Budama




VERİM BUDAMASININ PRENSİPLERİ :
1-Meyve ağaçları yaşlandıkça veya sürgün gelişmeleri yetersiz olmaya başlayınca daha şiddetli budanmaları gerekir.
2-Ana dallar tek tek ele alınmalı, bunlar üzerinde dikine büyüyen birbiri üzerine gelen dallar var ise çıkartılmalıdır.
3-Ana veya yardımcı dallardan çıplaklaşmaya yönelenler kısa kesilerek boş yerlerde yeni dalların oluşturulmasına çalışılır.
4-Meyve dallarından bir kısım özellikle yaşlı olanları kesilerek atılır.
5-Kuru,hastalıklı veya zayıflamış dallar diplerinden kesilerek çıkarılır.
6-Bir ana veya yardımcı dal üzerinde fazla miktarda meyve dalı oluşmuş ise bunlar arasında seyreltme yapılır.
8-Meyve ağırlığı nedeniyle eğilerek açıları genişlemiş dallar diğer dallara bağlanarak eski hallerine getirilir.

MODERN MEYVECİLİKTE BUDAMA /TERBİYE SİSTEMLERİ :
- İNCE İĞ (Slender spindle) SİSTEMİ
- MERKEZİ LİDER (Vertical axis) SİSTEMİ
TELLİ TERBİYE SİSTEMİ

Taç Hacimlerinin Işık Hacmine Etkisi

Tarihsel Gelişim

M9 anacı kullanarak çok yoğun dikim sistemi ilk olarak 1970’lerin başlarında Hollandalılar (İnce iğ=Slander Spindle) ve Fransızlar (Vertikal axis=Yatay eksen) tarafından geliştirildi.

New Yorklu elma üreticilerinde ilk hareket düşük yoğunluklu meyve bahçelerinde (25-50 ağaç/da), çöğür anaçlı merkezi liderli terbiyeli bahçelerde (60-75 ağaç/da) ve yarı kuvvetli anaçlarda (MM 111, MM106, M7) başlamıştır.

“Slander Spindle (İnce İğ…”

Slander Spindle (İnce İğ)- Hollanda

Yoğun (175-275 ağaç/da)ve çok yoğun (350-500 ağaç/da)

İnce konik kanopi

Bodur anaç kullanımı (M9)

Kazık ve tellerle destekleme

Vigor, lider dalın eğilmesi ile control edilir.

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

İnce iğ (Slander Spindle) Şeklinin Oluşturulması

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

Düşey Eksen (=Vertikal axis) -Fransa

Orta yoğunluk (150-200 ağaç/da)

Dominant lider dala göre dar ve uzun taç

Yarı bodur anaçlara daha uygun (M9’a göre MM 106)

Tellerle destekleme

Vigor kontrolü

Meyveli lider dal tarafından

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

Düzeysel Terbiye Şekilleri

Dikey Sistemler

Espalier (Fransa):Duvar veya çardak için klasik terbiye sistemi

Palmet (İtalya)

Hedgerow (Britanya)

Yatay Sistemler

Lincoln Canopy (Yeni Zelanda)

Ebro espalier (New Zealand)

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

RESİM GİRECEK ALAN

Modern Fındık Yetiştiriciliği Paneli
Modern Fındık Yetiştiriciliği Paneli
Modern Fındık Yetiştiriciliği Paneli
Haberin devamı için tıklayınız »
Müjde !!! Zirai Dondan Hasar Gören Dalların, Kendini Onarma Faaliyetleri Başlamıştır
Müjde !!! Zirai Dondan Hasar Gören Dalların, Kendini Onarma Faaliyetleri Başlamıştır
Müjde !!! Zirai Dondan Hasar Gören Dalların, Kendini Onarma Faaliyetleri Başlamıştır
Haberin devamı için tıklayınız »
Sayın Özer Akbaşlı, Sürdürülebilir Markalar Toplantısında
Sayın Özer Akbaşlı, Sürdürülebilir Markalar Toplantısında
Sayın Özer Akbaşlı, Sürdürülebilir Markalar Toplantısında
Haberin devamı için tıklayınız »

DUYURULAR

Çiftçi Mektubu
Haberin devamı için tıklayınız »
Tarım Ve Köyişleri Bakanlığından Tebliğ
Haberin devamı için tıklayınız »
Mevsimlik İşçi Çalıştıranlar Dikkat!
Haberin devamı için tıklayınız »
TMO'dan Basın Açıklaması
Haberin devamı için tıklayınız »
Ürün Künyesi Geliyor
Haberin devamı için tıklayınız »

KÖŞE YAZILARI

FOTO GALERİ'DEN...

İl Müdürlüğü Denetimi

İl Müdürlüğü Denetimi

HAVA DURUMU

Giresun için üç günlük hava tahminleri aşağıdadır.

GIRESUN

Detaylı Hava Tahmin Raporu için tıklayınız