Gübreleme

TOPRAK ANALİZİNE DAYALI GÜBRE KULLANIMININ ÖNEMİ VE GÜBRE TAVSİYESİ
Meryem BAYRAKTUTAN
Ziraat Yüksek Mühendisi
Toprak ve Su Kaynakları Araştırma Enstitüsü

GÜBRELEME NEDİR?  VE  NEDEN ÖNEMLİDİR?
Bitkisel üretimde amaçlanan verim ve kaliteye ulaşmak için içerisinde bir veya birkaç çeşit bitki besin maddesi bulunan organik veya inorganik bileşiklerin toprağa veya doğrudan doğruya bitkiye verilmesine gübreleme denilmektedir.

Bitki yetiştiriciliğinde en önemli husus toprakların verimlilik özelliklerinin korunması ve artırılması ile ilgili önlemleri almak ve toprağa üretkenlik kazandırmaktır.

Toprağa üretkenlik kazandırmak için bilinçli bir gübreleme yapmak esastır. Bilinçli gübreleme yapabilmek için, bir  besin deposu olan toprakta  hangi bitki besin elementlerinin  ne miktarda bulunduğunu önemlidir. Bunu bilmenin tek yolu da TOPRAK ANALİZİ yaptırmaktır.

Günümüze değin yapılan çalışmalar çiftçilerin büyük bir çoğunluğunun toprak analizi yaptırmaksızın rastgele gübreleme yaptığını ortaya  koymaktadır.

Oysa ki tarımsal girdilerin içinde gübrelerin payı oldukça yüksektir ve yoğun tarımın giderek yaygınlaşmasıyla gübre kullanımı da hızla artmaktadır.

Analize dayalı olmadan dekara verilecek bir kilogramlık fazla gübrenin bile zamanla  çok fazla ekonomik zararlara yol açacağı bilinmelidir. Çevreyi kirletmeden, birim alandan amaçlanan verimi azaltmadan ürün kalitesini bozmadan bitki ve ürün gelişimi sağlamak ancak dengeli bir gübreleme ile mümkündür.

Bilinçli ve dengeli bir gübrelemenin ilk adımı ise toprak analizleri ile bitkinin beslenme düzeyinin belirlenmesi ve buna göre gübreleme programları hazırlanmasıdır.

Toprak analizleri bilinçli gübrelemenin olmazsa olmazıdır.

TOPRAK ANALİZİ NEDEN ÖNEMLİDİR.
Toprak analizi, belli bir tarla toprağının gübre ihtiyacını ortaya koyan bir metottur.
Belli bir  tarlayı temsil eden toprak örneği, laboratuarda analiz edilerek içerisindeki bitki besin maddelerinin miktarları bulunur.
Toprak analizi ekilen bitkinin iyi mahsul vermesi için hangi besinlerin ne oranda ve ne zaman verileceğini ortaya koyar.

TOPRAK ANALİZİ YAPTIRMAK İÇİN TARLADAN  TOPRAK ÖRNEĞİ NASIL ALINMALIDIR?
Örnek alınmadan önce,  alınacak sahanın toprak ve arazi karakteristikleri tespit edilmelidir. Çünkü bir yerin toprağı diğer bir yerin toprağına benzemediği gibi, aynı yer ve tarlalardaki topraklar bile birbirine benzememekte, değişik tip ve karakterde olabilmektedir. Bu nedenle, örnek alınacak arazi parçası veya tarla  topoğrafya, toprak rengi, tekstürü, arazinin jeolojik yapısı, drenaj gibi özellikler bakımından benzer olmalıdır. Örnek alınacak arazi bu özellikler bakımından benzer ise 20–40 dekar veya 40-60 dekarlık sahadan bir adet örnek alınabilir.

TOPRAK ÖRNEĞİ NERELERDEN ALINMALIDIR.
Arazi veya tarlanın, çukur veya tümsek kısımları,
Daha önce kireç, ticari ve çiftlik gübresi konulmuş yerler,
Harman yeri ve hayvan yatmış yerler,
Ağaçlık yerler ve ağaç dipleri,
Su biriken kısımlar, akarsu ve sel basmış yerler,
Yol kenarları,
Sap, kök ve yabani otların yığıldığı veya yakıldığı yerler,
Tarla hudutları ve bunlara yakın yerler,

 

 

ARAZİDEN TOPRAK ÖRNEĞİ NASIL ALINIR? (RESİMLİ)
Örnek almak için birçok aletler kullanılabilir. En uygun olanı toprak burgusu ve sondasıdır. Bu aletlerin bulunmadığı durumlarda toprak örneği bahçe küreği ( Bel ) ile alınabilir.

Toprak örneğinin alınacağı derinlik toprağı işleme derinliğine göre değişir. Gübreleme amacıyla alınan bu örneklerin derinliği 15-20 cm

(bir karış) olmalıdır.

 

TOPRAK ANALİZİ YAPTIRMADAN GÜBRELEMENİN ZARARLARI NELERDİR.?
Toprakta besin dengeleri değişir. İstenmeyenler gereksiz yere artarken istenilenler azalır, hatta fazla besinler gereklilerin alınmasına engel olarak ürün verimi azalır.
Toprak yapısı  bozulur.
Fizyolojik hastalıklar ortaya çıkar.
Fazla gübre kullanmak  gereksiz yere fazla para harcanmasına neden olur.
İhtiyaçtan daha az gübre kullanırsak üründen beklenen verim alınamaz.
Ürünün kalitesi düşer.

 

GÜBRELEMEDEN MAKSİMUM VERİMİ ALABİLMEK İÇİN DİKKAT EDİLMESİ GEREKN HUSUSLAR

KULLANILACAK GÜBRENİN ÇEŞİDİ VE ÖZELLİĞİ
UYGULAMA ŞEKLİ, MİKTARI,  BİÇİMİ
İKLİM KOŞULLARI
SULANMA DURUMU
TOPRAK ÖZELLİKLERİ
BİTKİ ÇEŞİDİ

GÜBREKLEME ÇEŞİTLERİ

ORGANİK GÜBRELER
Ahır gübresi
Yeşil gübre
Kompostlar
Kombina artıkları (kemik unu, kan unu vs.)

MİNERAL GÜBRELER
Azotlu gübreler
Fosforlu gübreler
Potasyumlu gübreler
Kompoze gübreler

 

GÜBRELERİN VERİLME ŞEKLİ
Gübreler  genellikle  EL  veya  MAKİNA  ile  toprağın  üstüne SERPİLEREK verilmekte ya da tohum veya bitkiden belirli uzaklıklarda olmak üzere çizgi halindeki bir BANDA veya bitki etrafındaki OCAĞA verilmektedir.

BÖLGEMİZDE GENELDE YETİŞTİRİLEN BİTKİ ÇEŞİTLERİ
YONCA
FİĞ
KORUNGA
HUHUBAT
ŞEKERPANCARI
PATATES
AYÇİÇEĞİ
MISIR
BOSTAN
MEYVE

BÖLGEMİZDE YETİŞTİRİLEN BAZI BİTKİLERE GÜBRELERİN VERİLME ŞEKLİ VE ZAMANI

YONCA
Yonca topraktan fazla miktarda besin maddesi kaldırır. Fosfor, potasyum ve kalsiyum yönünden zengin topraklarda bol ürün verir. Bu nedenle yüksek verim alabilmek için toprağın bitki besin maddelerince zengin olması gerekir.

Yonca ekilecek alanda tavsiye edilen fosforlu, azotlu ve gerekiyorsa potasyumlu gübre, 10-15 cm derinlikteki toprakla karıştırıldıktan sonra yonca mibzeri ile ekim yapılmalıdır.

KORUNCA
Baklagil bitkisi olduğu için fosfora karşı talebi vardır. Fosforlu gübre ekimle birlikte uygulanmalıdır.
Ertesi yıl bahar ayında bitkiye amonyum nitrat ve üre gibi üst gübreler verilmelidir.

FİĞ
Fosforlu ve azotlu gübreler ekimle birlikte verilmelidir.

BUĞDAY
Fosforlu gübrenin tamamı normal süperfosfat, triplesüperfosfat veya diamonyum fosfat (DAP) halinde azotlu gübrenin yarısı tercihen amonyum sülfat  veya  üre halinde ekimle birlikte uygulanmalıdır.

Azotlu gübrenin ikinci yarısı ise  kardeşlenmeden  hemen önce verilmelidir. İki defa da verilmesine imkan bulunmadığı hallerde azotlu gübrenin tamamı ekimle birlikte uygulanmalıdır.

ARPA
Arpa da gübreleme buğdaydaki gibidir. Fosforlu gübrenin tamamı ekim esnasında banda verilmelidir. Azotlu gübrenin yarısı ekimde diğer yarısı da kardeşlenmenin başlangıcında toprak yüzeyine serpilerek verilmelidir.

PATATES
Fosforlu gübrenin tamamı ile azotlu gübrenin yarısı ekimle birlikte,  azotlu gübrenin diğer yarısı  da sıralar arasına çapadan evvel verilmelidir.

MISIR
Sıraya ekim yapılacaksa fosforlu gübrenin tamamı ile azotlu gübrenin yarısı banda verilerek ekim yapılmalıdır. Azotun ikinci yarısı da bitkiler 40-50 cm boylandığında sıralar arasına verilmelidir.

Sıraya ekimin yapılamadığı  durumda ise, fosforlu gübrenin tamamı ekim esnasında  pulluk altına verilmelidir. Azotlu gübre  ise ekimden hemen sonra  tarla sathına  serpilip hafifçe toprakla karıştırılmalıdır.

ŞEKER PANCARI
Fosforlu gübrenin tamamı ile azotlu gübrenin yarısı ekimden hemen önce, tercihen ekim esnasında, diğer yarısı birinci çapadan önce uygulanmalıdır.  Sulu pancarda azotun ikinci yarısı birinci sulamadan önce verilir.

AYÇİÇEĞİ
Fosforlu gübrenin tamamı ile azotlu gübrenin yarısı banda verilerek ekim yapılmalıdır. Azotun ikinci yarısı da ilk çapada sıralar arasına verilmelidir.

MEYVE AĞAÇLARININ GÜBRELENMESİ
Meyve ağaçlarında genellikle 0-20, 20-40, 40-60 cm derinlikten örnek almakla birlikte gerekli görülürse 60-90 veya 90-120 cm derinliklerden de toprak örneği alınır. Tabi ki bu derinliklerden toprak örneklerinin alınmasında kürek yeterli değildir. Bu örnekler çeşitli tipte burgularla alınabileceği gibi tarlada bu derinliklere kadar bir çukur (boy çukuru) kazılarak bu çukurun düzgün bir kenarından örnekler alınabilir.

Meyve ağaçlarında gübre uygulama zamanı bölgenin iklimine göre değişmekle beraber ılıman iklimlerde Ocak, Şubat veya Mart aylarında, kışı şiddetli olan yerlerde ise Mart veya Nisan aylarında yapılmalıdır. Ağaç tacının altına (izdüşümüne) tacın büyüklüğüne göre gövdeden 1-3 m uzaklıkta açılacak daire şeklindeki 15-20 cm genişliğinde ve 15-20 cm derinliğindeki çukura fosforlu ve potasyumlu gübrelerin tamamı verilerek çukur kapatılır.

Fosforlu ve potasyumlu gübreler bu şekilde verildikten sonra her ağaca verilecek azotlu gübrenin yarısı gövdeden 50-60 cm uzaktaki daire şeklindeki alan hariç olmak üzere, taç izdüşüm alanına serpilip tırmık veya çapa ile toprağa karıştırılır. Kalan azotlu gübre ise aynı şekilde bir veya iki defada olmak üzere yaklaşık iki ay ara ile sulamalardan hemen önce verilip hemen arkasından sulama yapılmalıdır.

ÇEŞİTLİ BİTKİLER İÇİN GÜBRE TAVSİYESİ NASIL YAPILIR?

ÖRNEK BİR GÜBRE TAVSİYESİ
Bitki Çeşidi: Buğday
Tarım Şekli : Sulu
PH : 7,5 
Organik madde içeriği : % 1,8
Fosfor içeriği : 3,5 ppm

Dekara ne kadar azotlu ve fosforlu gübre atılmalıdır?

Azotlu Gübre Olarak
Amonyum  Sülfat (% 21 N, %24.5 S)=4,8
K.Amonyum  Nitrat (% 26 N)=3,8
Üre (%46 N)=2,2

Fosforlu gübre olarak;
Triple Süper Fosfat (% 42- 44 P2O5) = 2,4
Normal Süper Fosfat (% 18 P2O5) = 5,5
DAP (%16 – 18 N ; %46 – 48 P2O5) = 2,1
Potasyumlu gübre olarak;
Potasyum Sülfat (%48 – 52 K2O) = 2,0

Bitki Çeşidi Tarım Topraktaki Organik Madde Miktarları %
  Şekli 0-1.0 1.1-2.0 2.1-3.0 3.1-4.0
Buğday sulu 16 15 14 12
Buğday kuru 9 8 6 5
Arpa sulu 12 10 8 6
Arpa kuru 8 7 5 4
Ayçiçeği sulu 12 9 8 7
Mısır sulu 17 16 14 10
Pamuk sulu 15 14 12 10
Patates sulu 15 14 12 10
Ş.Pancarı sulu 15 14 12 10
K.Fasulye sulu 6 5 4 3
Yonca sulu 6 5 4 3
Yonca kuru 4 4 3 3
Fiğ sulu 6 5 4 3
Fiğ kuru 4 4 3 3
Nohut kuru 5 4 3 3
Mercimek kuru 5 4 3 3
Korunga kuru 5 4 3 3
Meyve sulu 12 10 8 7
Sebze sulu 16 12 10 9
Bağ sulu 13 12 10 7
Bağ kuru 10 9 8 7
Bostan sulu 13 10 9 6
Bostan kuru 7 6 5 3
Kanola kuru 9 8 6 5
Çayır kuru 19 18 17 15

GÜBRE TAVSİYESİ

BUĞDAY: Fosforlu gübrenin tamamı, triple süper fosfat veya normal süper fosfat  halinde , azotlu gübrenin yarısı amonyum sülfat  (7.5 kg) veya  üre (16.5 kg) halinde ekimle birlikte tatbik edilmelidir. Azotlu gübrenin ikinci yarısı ise kardeşlenmeden  hemen önce verilmelidir. İki defa da verilmesine imkan bulunmadığı hallerde azotlu gübrenin tamamı bir defada ekimle birlikte tatbik edilmelidir.

Çiftçi topraklarında gerekli analizlerin yapılması talebi, çiftçinin toprak analizlerinin gerekliliğine inandırılması ve özendirilmesi çok uzun yıllardan beri ilgili kuruluşlarca uğraşılmasına rağmen istenilen seviyeye gelemediği görülmektedir.

Üreticilerimizin büyük çoğunluğunu küçük işletmelerin oluşturması, toprak analizinin tarımsal üretimdeki öneminin bilinmemesi, çiftçilerin sabit labaratuvarın bulunduğu yerlere topraklarını analize getirmelerindeki zorluklar, toprak analizlerinin yeterli sayıda yapılmasına engel teşkil etmektedir.

Bu durumda mevcut laboratuvarlar verimli ve etkin olarak kullanılamamaktadır.

SONUÇ OLARAK
Bozulan toprakları ve kirlenen suları eski haline döndürmenin çok pahalı ve bazı hallerde olanaksız olduğu düşünülürse, analize dayalı gübre kullanımının Ülke tarımına ve çiftçisine yapılabilecek en önemli stratejik yatırım ve eğitim hizmeti olduğu unutulmamalıdır.

 

TARIM BAKANLIĞI WEB SİTESİ

05.11.2007

DERS 1

GÜBRELEME VE GÜBRE TÜRLERİ

Tarımsal üretimin artırılması için, toprak işlenmeli, ekilmeli, sulanmalı, hastalık ve zararlılarla mücadele edilmelidir. Bütün bu işlemlerin yanı sıra bitkiyi besleyici, üretimi artırıcı çarelere de başvurmak gerekir.

Bitkiler de insanlar ve hayvanlar gibi gelişmeleri için beslenmek zorundadırlar. Bitkiler besinlerinin büyük bir kısmını topraktan kökleri vasıtasıyla alırlar. Toprakta, yetiştirilen bitkilerin ihtiyacını karşılayacak miktarda besin maddesi yoksa, gübreleme vasıtasıyla toprağa bitki besin maddesi verilmesi gerekir. Toprak eğer beslenmezse, bir süre sonra besin maddelerinin eksilmesi nedeniyle üretim azalır. Yeterli ve kaliteli ürün alabilmek için toprağın beslenmesi gerekir.

Bu dersimizde gübre nedir, gübreleme nedir, gübre çeşitleri ve gübrelerin yapısında neler bulunduğunu ve gübrenin bitkiye ve toprağa sağladığı faydaları göreceğiz.

unutma!….

UYGUN GÜBRELEME BOL MAHSUL BOL PARA DEMEKTİR.

Bitkisel üretimde, amaçlanan verimin ve kalitenin sağlanabilmesi için organik ve inorganik kaynaklardan yararlanılır.

GÜBRE NEDİR?

İçerisinde bir veya birkaç bitki besin maddesini birada bulunduran bileşiklere gübre denir.

GÜBRELEME NEDİR?

Gübrelerin toprağa veya doğrudan doğruya bitkiye verilmesi işlemine de gübreleme denir.

Gübreler yapılarına göre işletme ve ticari gübre olmak üzere iki gruba ayrılır.

İŞLETME GÜBRELERİ

İşletme gübrelerinin hayvan gübresi, yeşil gübre, kemik unu, kan tozu, boynuz ve tırnak tozu gibi çeşitleri vardır. Ancak işletme gübreleri içerisinde en çok, hayvan gübresi kullanılır.

AHIR GÜBRESİ NEDİR?

Ahır hayvanlarının ve katı dışkıları ile yataklıklarının artıklarından oluşan karışıma ahır gübresi denir.

FAYDALARI NELERDİR

Ahır gübreleri bitkilerin gelişimi için gerekli besin maddelerini sağlar. Aynı zamanda toprağın yapısını tarıma uygun hale getirir. Toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerini düzenler.

Ahır gübresinin toprağa verilmesi sonucu toprağın su tutma kapasitesi artar, geçirgenliği olumlu yönde etkilenir. Böylece ahır gübresi, suyun toprak yüzeyinden bağımsızca akmasına buharlaşmasına ve tarıma elverişli toprakları taşıyıp götürmesine engel olur . Gübreleme ile toprağın tarlada tutulması erozyon tehlikesine karşı tedbir olarak düşünülmelidir.

Ahır gübrelerinin uygulandığı topraklar daha kolay tava gelir ve işlenmesi kolaylaşır. İnce yapılı kumlu toprakların parça bağlılığını gevşetir, hava boşluklarını artırır ve toprağa bitki gelişimi için uygun bir yapı kazandırır.

Ahır gübrelerinin nemli özelliklerinden biri de zengin mikro-organizma kaynağı olmasıdır. Toprakla karıştırılan ahır gübresi, topraktaki mikro-organizma sayısını ve etkinliğini artırır, biyolojik değişimlerin hızlandırılmasını sağlar.

Hayvanlar yedikleri yemlerdeki besin maddelerinin ancak 45′inden yararlanabilirler. Yemde bulunan bitki besin maddelerinin yarısından fazlası dışkı ile ahır gübresine geçer. Bu nedenle ahır gübreleri içerdikleri besin maddelerinden dolayı, bitki için de zengin bir besin kaynağıdır.

BESİN MADDELERİ NEYE GÖRE DEĞİŞİR

Ahır gübrelerinin içerdiği bitki besin maddeleri, elde edildikleri hayvanın türüne göre farklılıklar gösterir. Koyun ve tavuktan elde edilen ahır gübrelerinin besin maddesi kapsamı, sığır ve beygirden elde edilen gübrelere oranla daha yüksektir. Genç hayvanların gübreleri azot, fosfor, potasyum ve kalsiyum gibi bitki maddeleri açısından, yaşlı hayvanlardan elde edilen gübrelere göre daha düşüktür. Çünkü genç hayvanlar, kemik ve kas yapılarını geliştirmek için besin maddeleri ile proteinlere daha fazla gerek duyarlar ve kullanırlar.

AHIR GÜBRELERİNİN BİTKİLERE YARARLI OLMASI NELERE BAĞLIDIR

Ahır gübresinin bitkilere yararlı olabilmesi için, içerdiği karbon/azot oranı büyük önem taşır. Bu oran yataklıkla birlikte taze sığır dışkısında 60/1 beygirde ise 40/1 dir. İyi bir ihtimar ve yanma ile gübredeki karbon/azot oranının 15/1 veya 20/1′e düşürülmesi gerekir. Ahır gübresi taze halde toprağa verilirse yüksek olan karbon/azot oranından dolayı, bitki bundan yararlanamaz, toprakta kurur. Bu nedenle ahır gübresinin ihtimarı ve fermantasyonu gerekir.

Ahır gübresindeki organik madde ve besin maddeleri kaybını önlemek için, gübre tarlaya verilir verilmez pullukla toprak altına gömülmelidir. Aksi halde, gübre tarlada bekletilme süresine bağlı olarak değerinden çok şey kaybeder.

YEŞİL GÜBRE

İşletme gübrelerinden biri de yeşil gübredir. Yeşil gübre baklagil cinsi bitkilerinden seçilir. Baklagiller havanın azotundan yararlanarak, köklerinde azot depolayan ve toprağın azotça zenginleşmesini sağlayan bitkilerdir.

TİCARET GÜBRELERİ

Gübreler içerisinde en sıklıkla kullanılan tür, ticaret gübreleridir. Gübre bayilerinde satılan ticaret gübreleri, bileşimlerinde bir veya birden fazla bitki besin maddesini bir arada bulundurur. İşletme gübrelerinden farklı olarak yüksek miktarda bitki besin maddesi içerir ve suda kolayca çözünürler.

ÇEŞİTLERİ

Ticaret gübreleri içerdikleri besin maddelerine göre;

Azotlu

Fosforlu

Potasyumlu

Kompoze gübreler olarak 4 ana gruba ayrılırlar.

AZOTLU GÜBRELER

Amonyum sülfat

Amonyum nitrat ve

Üredir.

Şimdi bu gübreleri kısaca tanıyalım.

Amonyum Sülfat:

Amonyum sülfat, beyaz renklidir. Ve toz şekere benzediği için halk arasında şeker gübre olarak ta bilinir. Kimi zaman açık yeşil, açık mavi veya grimsi yeşil renkli de olabilir. Terkibinde % 21 azot bulunan amonyum sülfat, asit reaksiyonlu topraklarda uzun süre kullanılırsa asitleşme yapabilir. Bu nedenle amonyum sülfat yerine amonyum nitrat kullanılmalıdır.

Amonyum Nitrat:

Amonyum nitrat, kireç ihtiva eder ve 100 kilosunda 20 ile 26 kg arasında saf azot vardır.

Üre:

Azotlu gübrelerden üre, içerisinde en fazla azot bulunduran gübredir. 100 kilogramında 45-46 kilo saf azot bulunur. Suda tamamen erir, beyaz renkli ve yuvarlak tanelidir. Üre bütün bitkilere rahatlıkla uygulanır. Sonbahar ve İlkbahar gübrelemelerinde, bitkinin gelişme dönemlerinde de kullanılabilir. Ürenin fazlaca verilmesi gerektiği durumlarda, verilecek miktar birkaç kısma bölünerek uygulanmalıdır.

FOSFORLU GÜBRELER

Süper fosfat

Triple süper fosfat olmak üzere iki çeşittir.

Süper fosfat:

Süper fosfat denecikler halinde yani granül görünümdedir. Açık gri veya boz renkli olan süper fosfat içerisinde % 16-18 oranında suda eriyebilen fosfor asidi vardır.

Triple süper fosfat:

Fosforlu gübrenin diğer bir çeşidi de Triple süper fosfattır. 100 kilogramında 43-46 kilo arasında fosfor asidi vardır. Kirli beyaz veya gri denecikler halindedir. Uzun süre rutubetli yerlerde saklandığında su çekerek topaklaşır. Eğer topaklaşmış ise bu kesekler kırılarak kullanılabilir.

POTASYUMLU GÜBRELER

Ticaret gübrelerinin potasyum içerenleri iki tanedir. Bunlar;

Potasyum sülfat

Potasyum nitrattır.

Yurdumuz toprakları genelde potasyum bakımından yeterli durumda olduğundan, potaslı gübre tüketimi de sınırlıdır. Potasyum sülfat % 48-52 oranında potasyum bitki besin maddesi içerir. Potasyum nitrat ise % 46 oranında potasyum bitki besin maddesi içermektedir.

Potasyumlu gübreler ancak, toprak analizi yaptırıldıktan sonra verilen tahlil sonuçlarına göre ihtiyacı olan yerlerde, uygun miktarda kullanılmalıdır.

KOMPOZE GÜBRELER

Kompoze gübreler birden fazla bitki besin maddesini bir arada bulundururlar. Kompoze gübrenin içerisindeki bitki besin maddeleri azot, fosfor, potasyumdur. Bunlar sırasına göre % olarak ifade edilir.

Örneğin 15-15-15 terkibindeki bir Kompoze gübrenin 100 kilogramında 15 kilo saf azot, 15 kilo fosfor, 15 kilo da potasyum oksit var demektir.

Diamonyum fosfat:

Diamonyum fosfat 20-20-0, 26-13-0 ve 15-15-15 terkibindedir. Diamonyum fosfat fosfor ve azot gibi iki önemli bitki besin maddesini içerir. Koyu gri veya kirli beyaz renkli denecikler halindedir. içerisinde her bir kilo azota karşılık, yaklaşık 3 kg fosfor bulunur. Bütün bitkilerde kullanılabilir. Diamonyum fosfatın 100 kilosunda yaklaşık olarak 65-70 kg. saf bitki besin maddesi vardır.

20-20-0 terkibindeki Kompoze gübrenin 100 kilosunda, 20 kilo saf azot, 20 kilo saf fosfor var; potasyum ise yok demektir. Gri-kahverengi granüller halindedir. Uygun şartlarda uzun süre saklanabilir ve her türlü toprakta kullanılabilir.

15-15-15 şeklindeki Kompoze gübrede azot, fosfor ve potas gibi temel bitki besin maddeleri vardır. Bu gübrenin 100 kilogramında 15 kilo saf azot, 15 kilo fosfor, 15 kilo potas vardır.

AŞILAMA

Gübreleri incelerken bitkilerde ürün veriminin ve kalitesinin artırılmasında özellikle baklagiller için uygulanan aşılama yönteminden de söz etmek gerekir.

Baklagil bitkileri havadaki serbest azotu kendi başlarına kullanamazlar, bunun için gerekli bakterilerin toprakta bulunmaları şarttır. Eğer toprakta bakteri yoksa, baklagil tohumları ekilirken bu tohumların hazırlanan mikrobiyal gübre veya nodozite bakteri kültürü ile kaplanması gerekir. İşte bu işleme de AŞILAMA denir.

Baklagil tohumları aşılanarak ekilirse bitki köklerinden gelişmenin erken dönemlerinde nodozitler oluşur. Özellikle azot eksikliği görülen topraklarda, bitkiyi aşılamanın yararları belirli şekilde görülür.

Ayrıca toprağa uygulanacak azotlu gübreden de kazanç sağlanmış olur. Baklagil bitkileri için kullanılacak bakteri kültürleri, ekimden 1-2 ay önce Toprak Gübre Araştırma Enstitülerinden veya Köy Hizmetleri Araştırma Enstitülerinden sağlanabilir.

Gübreleme şekilleri:

Gübre toprağa, banda verme, serpme, üstten veya yandan gübreleme, püskürtme, damla sulama şekillerinden hangisi uygunsa o şekilde verilir. Gübreyi yukarda belirtilen şekillerden biri ile uyguluyorsak uygulamaya geçmeden önce, ne miktarda verileceğinin belirlenmesi önemli bir konudur.

Gübrenin az veya fazla verilmesinin pek yararı olmayacağının da bilinmesi gerekir. En uygun gübre türüne ve miktarına karar verebilmek için, mutlaka ekilecek tarladan toprak örneği alınmalı ve tahlil yaptırılmalıdır.

Toprağa uygun gübrenin cins ve miktarını tespit eden laboratuvarlar, toprak analizi yolu ile raporlar hazırlayarak çiftçiye yardımcı olurlar.

Laboratuvarlarda toprak örnekleri, kimyasal yollarla analiz edilir.

TOPRAK ANALİZİ NEDİR?

Toprak analizi ile toprak içerisindeki bitkiye yarayışlı bitki besin maddeleri, Potasyum, fosfor ve kireç miktarları belirlenir. Toprağın ihtiyacı olan gübreler, bir rapor halinde düzenlenerek çiftçiye ulaştırılır. Böylece bitkide toksik etki yapacak kadar, aşırı gübre kullanımında önüne geçilir.

Gübre kullanımında en ekonomik yol toprak analizidir. Bunun için yapılması gereken tek şey kurallara uygun olarak alınan toprak örneğinin laboratuarlara ulaştırılmasıdır.

TOPRAK ÖRNEĞİ ALIRKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ

Toprak örneği alınırken tek yıllık veya çok yıllık bitkilerden hangisi ekilecekse ona uygun olan yöntem seçilmelidir. Tek yıllık bitkilerde toprağın 20 cm derininden örnek alınır.

Çok yıllık bitkilerde ise toprağın derinlemesine örneklenmesi gerekir. Toprak örneği 20-40-60 cm derinliklerden alınabileceği gibi, gerekli görülürse 90 ve 120 cm derinden de alınabilir.

Toprak örneği alınırken, toprak yüzeyi temizlenir ve kürek istenilen derinliğe kadar batırılır. İlk alınan toprak bir kenara konur. İkinci alınan toprak ise temiz bir leğene boşaltılır. Tarlada zik-zaklar çizerek topraklar biriktirilir. En son topraklar paçal yapılır ve torbalanır. Alınan toprak örneğinin 1 kg.dan az olmamasına dikkat edilmelidir.

Bir kağıda, ad, soyadı, toprak örneğinin nereden alındığı gibi bilgiler yazılar örnek torbasının içine konulur. Etiketler mutlak kurşun kalemle yazılmalıdır. Torba muayyen bir yerinden delinerek, nemin kağıdı parçalamasına engel olunulmalıdır. Alınan bu örnekler, laboratuara gönderilir.

Laboratuar sonuçlarına göre, uygulanacak gübre cins ve miktarı tespit edilmiş olur.

Modern Fındık Yetiştiriciliği Paneli
Modern Fındık Yetiştiriciliği Paneli
Modern Fındık Yetiştiriciliği Paneli
Haberin devamı için tıklayınız »
Müjde !!! Zirai Dondan Hasar Gören Dalların, Kendini Onarma Faaliyetleri Başlamıştır
Müjde !!! Zirai Dondan Hasar Gören Dalların, Kendini Onarma Faaliyetleri Başlamıştır
Müjde !!! Zirai Dondan Hasar Gören Dalların, Kendini Onarma Faaliyetleri Başlamıştır
Haberin devamı için tıklayınız »
Sayın Özer Akbaşlı, Sürdürülebilir Markalar Toplantısında
Sayın Özer Akbaşlı, Sürdürülebilir Markalar Toplantısında
Sayın Özer Akbaşlı, Sürdürülebilir Markalar Toplantısında
Haberin devamı için tıklayınız »

DUYURULAR

Çiftçi Mektubu
Haberin devamı için tıklayınız »
Tarım Ve Köyişleri Bakanlığından Tebliğ
Haberin devamı için tıklayınız »
Mevsimlik İşçi Çalıştıranlar Dikkat!
Haberin devamı için tıklayınız »
TMO'dan Basın Açıklaması
Haberin devamı için tıklayınız »
Ürün Künyesi Geliyor
Haberin devamı için tıklayınız »

KÖŞE YAZILARI

FOTO GALERİ'DEN...

Fındık Eksperliği Öğrencilerine Eğitim

Fındık Eksperliği Öğrencilerine Eğitim

HAVA DURUMU

Giresun için üç günlük hava tahminleri aşağıdadır.

GIRESUN

Detaylı Hava Tahmin Raporu için tıklayınız